Tussen n groene boekje

Het hok van een hond is een hondenhok. Een deur die naar een kamer leidt waar het bad staat, is een badkamerdeur. Wie bij de overheid en in het onderwijs werkt, moet deze regels volgen. Als we kijken naar het geval van de zogenaamde tussen – n (bijvoorbeeld bij naar hartenlust), stuiten we direct op een probleem. Het Groene Boekje zegt dat het geschreven moet worden als naar hartenlust, met die zogenaamde tussen – n. Echter, de wijze heren en dames die werkzaam zijn bij Het Witte. Echter, voor het gebruik van de tussen – n bestaan er binnen de officiële spelling bindende regels. Deze ingewikkelde regels staan in de Leidraad van het Groene Boekje.

Voor het Witte Boekje is het wel of niet schrijven van de tussen – n een vrije kwestie. Je kunt bij alle tussenklanken dus afgaan op je eigen. Zo heb je het Groene Boekje (de officiële spelling) en het Witte Boekje (de spelling van Genootschap Onze Taal). Apart is dat er wel verschillen zijn tussen deze twee boekjes.

Tussen n groene boekje

De regels voor de tussenletter – n – gelden voor samenstellingen waarin tussen de delen een sjwa van de wordt gehoord.

De regels zijn niet van toepassing op samenstellingen waarvan het eerste deel als afzonderlijk woord al op -en eindigt. Een van de taalevents van het jaar, maar wel eentje die gepaard gaat met een beetje spanning. Wij doken eens in de bestaande spelling. We vroegen onze fanschare wat men de irritantste spellingsregels. Voor ik tot het juiste antwoord kom, wil ik eerst wat vertellen over de geschiedenis van de tussen – n en de huidige regels. Omdat de meervoudsvorm van het woord gedachte zowel met – n als met -s kan (gedachten én gedachtes), mag er in samenstellingen geen tussen – n staan. Het is dus bijvoorbeeld ook: gedachtebepaling, gedachtelezen, gedachtereeks en gedachtesprong.

In deze editie van het Groene Boekje is op grote schaal een tussen – n ingevoerd in samenstellingen met een als -ə- uitgesproken interfix, waar deze -n voorheen vaak niet geschreven werd. De spelling volgens het Groene Boekje is verplicht voor de. In deze brochure zijn de officiële regels van het Nederlands toegepast, zoals in het Groene Boekje en op. Het Witte Boekje sluit naar de mening van veel taalgebruikers beter aan bij de praktijk en gangbare logica.

Een van de belangrijkste consequenties ervan is dat het gebruik van de tussen – n een vrije kwestie is geworden. In de officiële spelling van het Groene Boekje zijn regels vastgelegd omtrent het gebruik van de tussen – n. Sommige regels zijn vrij duidelijk, maar – zoals altijd – kent de Nederlandse taal een aantal uitzonderingen. Waarom is het bijvoorbeeld spinnenweb, maar toch spinnewiel? Het grootste verschil tussen Groen en Wit is het gebruik van de tussen -(e) n. Maar het heeft wel enkele vreemde consequenties. Zo is het bijvoorbeeld wiegelied, maar wiegendood. De opwinding over spellingsverandering is er niet minder om. De meest ingrijpende verandering van de laatste spellingswijziging (uit het midden van de jaren negentig) betreft de zogenoemde tussen -w: sinds enkele jaren spelt degene die zich aan het Groene Boekje. Raadpleeg dan het nieuwe groene boekje.

Kijk nooit naar de spellingscontrole op een tekstverwerkingsprogramma. Die werd ingezet om een aantal heikele kwesties te regelen, zoals de tussen – n. Wanneer wel en wanneer géén tussen – n ?